Metabolizma: Vücudumuzun dışardan aldığı tüm enerji kaynaklarını yaşamımız için gerekli maddelere dönüştürme çabasına metabolizma denir.
Solunum, sindirim ,dolaşım, yağ depolama, protein oluşturma gibi yaşamsal işlemlerin hepsi metabolizmanın içinde yer alır.
Vücudumuzun bu enerji yakma hızına metabolizma hızı denir. Tam bir dinlenme halinde iken yakılan enerji miktarına göre belirlenen değere bazal metabolizma hızı denir.
Bazal metabolizma hızı nelerden etkilenir?
Cinsiyet ve yaş, kalıtsal özellilere göre, fiziksel aktivitelere göre, beslenme şekli, otam ısısı, hormonal durumlarda etkilenir.
Hormonlar, vücuttaki faaliyetleri uyarıp harekete geçirler. Hormon salgılayan organlara salgı bezi, bu organların oluşturduğu yapıya Endokrin sistemi denir.
Başlıca hormonlar; Hipofiz-Epifiz, Trioid, cinsiyet hormonları ( testosteron, ostrijen), böbrek üstü bezi, pankreas, yağ dokusu ( Leptin ), mide. Her hormonun vücutta farklı fonksiyonları bulunur.
Trioid bezi, tüm vücut fonksiyonlarının düzenleyicisi olarak adlandırılır. Trioidin çok çalışmasına hipertroid denir. Hipertroitte kalp hızı artar, dolaşım hızlanır, vücut sıcaklığı yükselir. İshal durumları görülür. Triodi çok çalışanlar kilo alamaz. Yavaş çalışmasında hipotroid oluşur. Metabolizma yavaşlar.
Pankreastan insülin salgılanır. Yediklerimizden gelen glukozun enerji olarak kullanılmak üzere hücrelerimize girişini sağlar. İnsülin görevini yapamadığında kanda şeker birikmeye başlar; kanda biriken fazla glukoz, enerjinin yağa dönüşerek depolanması durumunu oluşturur. Eğer kendimizi bir kısır döngünün içine sokarsak; sürekli kan şekerinizi yükseltecek basit karbonhidratlar ve çok yüksek yağlı gıdalar tüketirseniz, bir müddet sonra kandaki şeker sürekli yüksek kalır, pankreas da kandaki şekeri düşürmek için insülin salgılar. Bir yere kadar hücreler yüksek insülünün baskısını kabul eder ve kan şekerini dengelerler. Ama bir müddet sonra durum böyle olmaz. Hücreler kan şekerini almaz, insülin etkisine karşı direnç gösterir. Bu durumda vücut kol, basen ve bel çevresinde yağları depolamaya başlar. İnsülin görevini yeterince yapamayınca insülin direnci başlar. İnsülin direnci metabolitik hastalıklara sebeb verir. Bunun için de kalıcı, uzun süren bir beslenme alışkanlığı oluşturmamız gerekir.
